Elsie (elsie_by) wrote,
Elsie
elsie_by

Черная ночь…

В ночь с 29 на 30 октября 1937 года расстреляли 130 деятелей беларуской кульуры, науки, искусства, общественных деятелей. В общей сложности их уничтожили в десятки раз больше, но зверства той страшной ночи были самыми масштабными в «концентрации» зла на единицу времени.

Стихотворение ниже принадлежит Алесю Дудару – одному из тех, для кого та черная ночь стала последней. 28 октября 1937 года он был приговорен тройкой к расстрелу по обвинению в участии в «антисоветской объединенной шпионско-террористической национал-фашистской организации», а через сутки расстрелян. Ему было 32 года…

Пасеклі Край наш папалам,
Каб панскай вытаргаваць ласкі.
Вось гэта – вам, а гэта – нам,
Няма сумлення ў душах рабскіх.

І цягнем мы на новы строй
Старую песню і чужую:
Цыгане шумнаю талпой
Па Бесарабіі качуюць…

За ўсходнім дэспатам-царком
Мы бегаем на задніх лапах,
Нью-Ёрку грозім кулаком
І Чэмберлена лаем трапна.

Засыплем шапкамі яго,
Ура, ура – патопім ў соплях.
А нас тым часам з году ў год
Тут прадаюць ўраздроб і оптам.

Мы не шкадуем мазалёў.
Мы за чужых праклёны роім,
Але без торгу і без слоў
Мы аддаем сваіх герояў.

Не смеем нават гаварыць
І думаць без крамлёўскай візы,
Без нас ўсё робяць махляры
Ды міжнародныя падлізы.

Распаўся б камень ад жальбы
Калі б ён знаў, як торг над намі
Вядуць маскоўскія рабы
З велікапольскімі панамі.

О, ганьба, ганьба! Ў нашы дні
Такі разлом, туга такая!
І баюць байкі баюны
Северо-Западного края…

Плююць на сонца і на дзень.
О, дух наш вольны, дзе ты, дзе ты?
Ім мураўёўскі б гальштук ўздзець,
Нашчадкам мураўёўскім гэтым…

Але яшчэ глушыце кроў.
Гарыць душа і час настане,
Калі з-за поля, з-за бароў
Па-беларуску сонца гляне.

Тады мы ў шэрагах сваіх,
Быць можа, шмат каго не ўбачым.
З тугою ў сэрцы ўспомнім іх,
Але ніколі не заплачам.

А дзень чырвоны зацвіце,
І мы гукнем яму: «Дабрыдзень».
І са шчытом ці на шчыце
Ў краіну нашу зноў мы прыйдзем.



На ФБ нашла полный список убитых:
1. Абухоў Барыс Аляксандравіч
2. Арабей Мікалай
3. Аронаў Навум Мееравіч
4. Аўгусціновіч Анатоль
5. Афанасьеў Ігнат Ільіч
6. Бабкоў Сямён Дзмітрыевіч
7. Барзуноў Георгій Фёдаравіч
8. Башкевіч Вадзім
9. Бейлін Саламон Хаімавіч
10. Белацаркоўскі Абрам Давыдавіч
11. Бранштэйн Якаў
12. Бурдыка Іван Сямёнавіч
13. Вайноў Віктар Лявонцьевіч
14. Варончанка Аляксандр
15. Варшаўскі Станіслаў Юльянавіч
16. Васільеў-Вашчылін Рыгор Мікітавіч
17. Вольны Анатоль
18. Габаеў Моўша-Нохім Ізраілевіч
19. Габрусёў Апанас Сцяпанавіч
20. Галавач Платон, празаік
21. Гейштэрн Антон Міхайлавіч
22. Гершон Ёсіф Хаімавіч
23. Гінзбург Якаў Яфімавіч
24. Госін Абрам Мендзелевіч
25. Гурэвіч Нохман Гіршавіч
26. Дзеніскевіч Мікалай Міхайлавіч
27. Дзмітраў Мікалай Андрэевіч
28. Дзякаў Ананій Іванавіч
29. Дракахруст Абрам Генрыхавіч
30. Дудар Алесь
31. Дунец Хацкель
32. Елянсон Гірш Борухавіч
33. Ермакоў Мікалай Паўлавіч
34. Жывуцкі Іван Сцяпанавіч
35. Замалін Навум Міхайлавіч
36. Зарэцкі Міхась
37. Зянковіч Аляксандр Сазонавіч
38. Іваноў Аляксандр Васілевіч
39. Іспраўнікаў Прохар Іванавіч
40. Кавалёў Захар
41. Каваль Васіль
42. Кавальчук Захар
43. Кандрашук Мікалай
44. Кантар Саламон Мендзелевіч
45. Капітанакі Міхаіл Васілевіч
46. Каранеўскі Язэп Пятровічт
47. Карпенка Іван Іванавіч
48. Качанаў Герасім Антонавіч
49. Кляніцкі Віктар Сямёнавіч
50. Кляшторны Тодар Тодаравіч
51. Кудзелька Іосіф Фадзеевіч
52. Кульбак Майсей
53. Кучынскі Аляксей Сцяпанавіч
54. Лабадаеў Міхаіл
55. Лашкевіч Леанард
56. Левін Аляксандр Самойлавіч
57. Левін Саламон Вульфавіч
58. Лейбін Піня Майсеевіч
59. Ліхтэнштэйн Сямён Давыдавіч
60. Лукашонак Мікіта Сяргеевіч
61. Лявонны Юрка
62. Ляйбовіч Хаім Элясавіч
63. Лямперт Саламон Рыгоравіч
64. Ляўкоў Максім
65. Мазель Элізар Якаўлевіч
66. Майсееў Леў
67. Малаў Барыс Міхайлавіч
68. Маракоў Валерый Дзмітрыевіч
69. Маргелаў Сцяпан Прохаравіч
70. Марголін Міхаіл Саламонавіч
71. Мар'янаў Барыс
72. Масленнікаў Павел Аляксандравіч
73. Мелік-Шахназараў Андрэй Паўлавіч
74. Мірлін Абрам Навумавіч
75. Міснікоў Мікалай Данілавіч
76. Міхайлаў Дзямьян
77. Міхееў Мікалай Іванавіч
78. Міцькоў Сяргей
79. Мурзо Сяргей Мікітавіч
80. Мухін Павел Максімавіч
81. Навахрэст Якаў Пятровіч
82. Нёманскі Янка
83. Несцяровіч Іван Іванавіч
84. Падсявалаў Іван Іванавіч
85. Паплыка Іван Майсеевіч
86. Пасмарнік Іван Майсеевіч
87. Півавараў Зяма, паэт
88. Пітомцаў Міхаіл Мікітавіч
89. Пратапопаў Апалон Уладзіміравіч
90. Пратасеня Рыгор
91. Пурыс Ізраіль Лейзеравіч
92. Пуцілоўскі Аляксандр Андрэевіч
93. Пуцінцаў Іван Андрэевіч
94. Пятрашын Кузьма Рыгоравіч
95. Разумоўскі Арон-Лейб Сіманавіч
96. Рыдзеўскі Міхаіл Антонавіч
97. Самахвалаў Аляксандр Рыгоравіч
98. Сандамірскі Якаў Рыгоравіч
99. Сапрыцкі Оскар Абрамавіч
100. Сарокаш Іван Усцінавіч
101. Спектар Якаў Мееравіч
102. Старынскі Васіль Сямёнавіч
103. Сташэўскі Васіль Пятровіч
104. Стрэле Георгій Уладзіміравіч
105. Суроўцаў Георгій Уладзіміравіч
106. Сялоў Дзмітрый Паўлавіч
107. Сярдзюк Панцялей Іванавіч
108. Таненбаўм Мірон Барысавіч
109. Таўбін Юлій Абрамавіч
110. Троцкі Іван Васілевіч
111. Трумпацкі Эля Хацкелевіч
112. Турлай Андрэй
113. Успенскі Яўген Канстанцінавіч
114. Фалкін Рыгор Якаўлевіч
115. Фінкельштайн Аба Алфёравіч
116. Фломбаўм Яўсей Еўнавіч
117. Фрыдман Ісак
118. Харлац Дзмітрый Сямёнавіч
119. Харык Ізі
120. Хатулёў Пётр Фёдаравіч
121. Чарнушэвіч Аляксандр Анікеевіч
122. Чарняк Мікалай Платонавіч
123. Чарот Міхась
124. Чачура Канстанцін Георгіевіч
125. Шалай Макар Ксенафонтавіч
126. Шапіра Юдаль Ісакавіч
127. Шастакоў Павал Пятровіч
128. Юдэльсон Арон
129. Юлькін Якаў Веньямінавіч
130. Яркін Віктар
У ліку расстраляных былі 22 беларускія пісьменьнікi – 1/3 усіх літаратараў БССР. Гэта больш нават, чым наогул літаратараў у гісторыі асобных народаў!

Напомню – все это произошло лишь за 1 (одну!) ночь. А сколько их было, таких ночей…

Исправить случившееся уже нельзя, и эта боль останется в генетической памяти еще многих и многих поколений. У большевистской страны безумно страшное прошлое. И меня просто физически тошнит от ностальгирующих по тем временам и возводящих памятники дзержинским, сталиным и прочей кодле. Я по-прежнему глубоко убеждена, что в конце 80-х годов надо было провести свой Нюрнберг. Надеюсь, что рано или поздно это все равно произойдет. Потому что иногда создается впечатление, будто из-за того, что тот кошмар остался чем-то неосознанным до конца, мы резво скачем туда снова. Что это: стокгольмский синдром, идентификация с агрессором, отсутствие чувства самосохранения или просто тупость? Можно ли еще сделать так, чтобы та история не повторилась? Не слишком ли поздно?

Светлая память всем, кто так и остался в том беспросветном мраке…
Tags: Беларусь, видео, жестокость, люди, стихи
Subscribe

Posts from This Journal “Беларусь” Tag

  • Просто разные фото

    Которые накопились. Конюшенный кот Симба. Конюшенный пёс по имени Пёс и лошадки. Симпатишное жеребусько. С кучерявым хвостиком.…

  • Записки из гетто 1.1. БЧБ

    Для меня никогда не было вопросом, какой из 2 флагов мой. БЧБ – это не просто очень красиво. Это еще и олицетворение того, что мне нравилось в…

  • Записки из гетто 1.1. «Суд»

    Заголовок не зря в кавычках. Потому что это было бы очень смешно, если бы не происходило на самом деле. Вот для комедии абсурда – в самый раз. Но как…

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 9 comments